สภาพแวดล้อมในการทำงานคือสิ่งที่อยู่รอบตัวผู้ปฏิบัติงานในขณะทำงาน เช่น เพื่อนร่วมงาน อากาศหายใจ อุปกรณ์ที่ใช้ เครื่องจักร เสียง แสง สารเคมี เชื้อโรค และความร้อน ที่มาจากมนุษย์ ในบทความนี้ จะกล่าวถึงสิ่งแวดล้อม รวมถึงปัจจัยแวดล้อมที่ส่งผลต่อการทำงานของคนทำงานทุกคน
สิ่งแวดล้อม คือ ?
สิ่งแวดล้อมคือทุกสิ่งที่อยู่รอบตัวมนุษย์ มีทั้งสิ่งมีชีวิตและไม่มีชีวิต ไม่ว่าจะเป็นรูปธรรม สิ่งที่จับต้องได้ (จับต้องได้และมองเห็นได้) และนามธรรม (เช่น ประเพณี วัฒนธรรม ความเชื่อ ประเพณี) มีความเชื่อมโยงกัน ทั้งยังเป็นปัจจัยเกื้อหนุนซึ่งกันและกัน ผลกระทบจากปัจจัยหนึ่งจะเสริมหรือบั่นทอนอีกปัจจัยหนึ่งอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ สิ่งแวดล้อมเป็นวัฏจักรและวัฏจักรมีความสัมพันธ์กันอย่างเป็นระบบ อาจกล่าวได้ว่าสิ่งแวดล้อมเป็นสภาพธรรมชาติโดยรวมที่เมื่อเกิดเหตุการณ์ใดกับระบบหนึ่งก็จะมีผลกระทบเป็นวงกว้างกับอีกระบบหนึ่ง จึงทำให้ต้องมีการรักษาสิ่งแวดล้อมเพื่อให้โลกนี้น่าอยู่ขึ้นกว่าเดิมและลดกิจกรรมอันเป็นผลเสียที่ทำให้สภาพแวดล้อมเสื่อมโทรม
สิ่งแวดล้อมสามารถแบ่งออกเป็นสองส่วนอย่างกว้าง ๆ คือ
- สิ่งแวดล้อมทางธรรมชาติ เช่น ทรัพยากร ป่าไม้ ภูเขา อากาศ ดิน น้ำ
- สิ่งแวดล้อมที่มนุษย์สร้างขึ้น เช่น ชุมชนเมือง อาคารโบราณ ศิลปะ วัฒนธรรมและประเพณี ขนบธรรมเนียม
ปัจจัยของสภาพแวดล้อมการทำงาน มีอะไรบ้าง
ปัจจัยสี่ประการของสภาพแวดล้อมการทำงานที่อยู่รอบตัวผู้ปฏิบัติงาน สามารถแบ่งออกได้ดังนี้
- สภาพแวดล้อมทางเคมี สภาพแวดล้อมที่ผู้ปฏิบัติงานต้องมีส่วนร่วม เช่น สารเคมีที่ใช้ สารเคมีที่ผลิตสินค้าต้องกำจัดสารเคมีที่เป็นของเสีย เช่น แมงกานีส สังกะสี ตะกั่ว ปรอท สารเคมีอาจอยู่ในรูปของก๊าซ ไอระเหย ฝุ่น ควัน หรืออยู่ในรูปของเหลว เช่น ตัวทำละลาย ด่าง กรด
- สิ่งแวดล้อมทางกายภาพ สิ่งแวดล้อมรอบตัวผู้ปฏิบัติงานขณะทำงาน ได้แก่ เสียง ความร้อน การสั่นสะเทือน แสง ความดันบรรยากาศ ตลอดจนเครื่องมือ เครื่องจักร อุปกรณ์ รวมถึงสถานที่ปฏิบัติงาน
- สิ่งแวดล้อมทางชีวภาพ ประกอบด้วยสิ่งแวดล้อมที่มีชีวิต เช่น ปรสิต แบคทีเรีย ไวรัส เชื้อรา และสัตว์อื่น ๆ เช่น งูและตะขาบ และสภาพแวดล้อมที่ไม่มีชีวิต เช่น ฝุ่นฝ้าย ฝุ่นเมล็ดพืช และฝุ่นข้าว
- สภาพแวดล้อมตามหลักสรีรศาสตร์ สภาพแวดล้อมที่ส่งผลต่อสภาพจิตใจ สังคม และเศรษฐกิจในการทำงาน รวมถึงสภาพการทำงานที่รุนแรง หรือการถูกบังคับให้ทำงานโดยไม่คำนึงถึงสภาพความเป็นอยู่ หรือการได้รับมอบหมายให้ทำงานหนักเกินไปหรือทำงานซ้ำ ๆ จนเบื่อที่จะทำงานล่วงเวลา การทำงานกับเพื่อนร่วมงานเหล่านี้อาจสร้างความเครียดทางจิตใจได้ ซึ่งส่งผลเสียต่อประสิทธิภาพการทำงาน
ดูได้จากบทความ ทำให้เกิดความรู้เกี่ยวกับสิ่งแวดล้อมรวมถึงปัจจัยต่าง ๆ ที่ส่งผลต่อการทำงาน ในการทำงานหากมีสภาพแวดล้อมที่ดีก็จะทำให้งานก้าวหน้าและลุล่วงไปได้ด้วยดี แต่ถ้ามีสภาพแวดล้อมในการทำงานที่ไม่ดีก็จะส่งผลเสียต่อทั้งงาน สภาพร่างกายและจิตใจของผู้ปฏิบัติงานซึ่งจะส่งผลต่อเพื่อนร่วมงานต่อองค์กรนั้น ๆ
